დროა შევზღუდოთ ფუნდამეტალიზმის სასიკვდილო ვირუსი

 

არქიმანდრიტი კირილე ჰოვორუნი

 

დღეს, COVID-19_თან ერთად მართლმადიდებელ ეკლესიას ფუნდამენტალიზმის პანდემისაც ებრძვის. ეკლესიისთვის ფუნდამენტალიზმი პოპულიზმის ნაირსახეობაა. იგი ეფუძნება პოსტ-სიმართლესა (post-truth) და შეთქმულების თეორიებს. ამავე დროს თავს წარმოაჩენს პიეტისტურად, სინამდვილეში კი სეკულარული მოვლენაა. ფუნდამენტალიზმის აღსანიშნავად გამოვიყენებდი დიტრიხ ბონჰოფერის მიერ შემოღებულ ტერმინს: „იაფი მადლი“. ფუდამენტალიზმი, იაფი სულიერება და ნამდვილი საეკლესიო მყოფობის იაფი ჩანაცვლებაა.  


მსოფლიო საპატრიარქოს 1686 წლის ტომოსი უკრაინის ეკლესიასთან დაკავშირებით

 

საპატრიარქო და სინოდალური გადაწყვეტილება (1686)

 

სამოციქულო მოძღვრება გვასწავლის, რომ ყოველივე აღსაშენებელად იქმნებოდ როდესაც რაიმეს ვიქმთ, ან  ვმეტყველებთ, ჯერ არს, რათა  ჩვენი მიზანი მოყვასის განმსამტკიცებლად  და  ძმათა სასიკეთოდ მოქმედება იყოს. საღმრთო მოციქული ყველას, მათ შორის ძმებს დაუცხრომელად მოუწოდებს, ცდილობს მათ გამოსწორებას და არ აყოვნებს მიუთითოს, თუ რა არის საჭირო ცხონებისთვის. 


        მსოფლიო პატრიარქის ჰომილია სიყვარულის მწუხრზე

 

 პასექის კვირიაკე, 2020 წლის 19 აპრილი

                              ქრისტე აღდგა!

     ახლა, როდესაც აღვასრულებთ სიყვარულის მწუხრს, როდესაც ყოველივე საღმრთო შესაქმეში აღდგომის სურნელს აფრქვევს, კვლავინდებურად ვგრძნობ შინაგან სწრაფვას, რომ ყოველ თქვენგანს გამამხნევებელი სიტყვით მოგმართოთ, კურთხეულნო მსმენელნო და ტელემაყურებელნო, რომლებიც პანდემიის შიშის გამო, თქვენდა უნებურად, თქვენი ნების გარეშე, „დახშულ ბჭეთა მიღმა“, ეკლესიების გარეთ აღნიშნავთ პასექს.


მსოფლიო პატრიარქის სააღდგომო ეპისტოლე

ბართლომეოსი არქიეპისკოპოსი

კონსტანტინოპოლისა - ახალი რომის

და მსოფლიო პატრიარქი

ეკლესიის სრულ სისავსეს მადლი, მშვიდობა და წყალობა დიდებით აღდგომილი ქრისტეს მიერ 

 


მთავარეპისკოპოს ანასტასიოსის სააღდგომო ეპისტოლე 

 

ტირანის და სრულიად ალბანეთის

მთავარეპისკოპოსი  ანასტასიოსი

 

აღდგომა 2020

უშიშება

 

     „ნუ გეშინინ“ (მათ. 28:10.)

     მთავარი ძღვენი, რომელიც მკვდრეთით აღდგომილმა უფალმა მოგვანიჭა, ხაზგასმულია  საპასექო პერიოდის ჰიმნში: „დახშულ კარებში, წარმოუდეგ მაცხოვარ მოციქულთა შენთა და მიჰმადლე მათ უშიშება და მშვიდობა“. ამ ძალამ, რომელიც უშიშებამ მიანიჭა მოციქულთ, თავდაპირველად „ჰურიათა შიშისთვის“ დამალულებს, ისინი გარდაქმნა უშიშ მოციქულებად, რათა წასულიყვნენ და მოემოწაფებინათ „წარმართნი“ და დაემოწმებინათ მაცხოვრის მკვდრეთით აღდგომა.


ქრისტეს ხორციელი არსასრული

 

 

შინაარსი

1-შესავალი

2-ჯვარცმის ადგილი და ქრისტეს ჯვრის მოკლე ისტორია

3-იესოს გვემა

4-ჯვარცმა

5-ქრისტეს ლურსმანთა შესახებ

6-ჯვარცმულის საყრდენის – კადონის შესახებ

7-ქრისტესთან ერთად ჯვარცმული ავაზაკების შესახებ

8-წარწერა ჯვარზე

9-ძმრის მიწოდება იესოსთვის

10-იესოსადმი , შუბის ძგერება

11-ქრისტეს სიკვდილის სამედიცინო მიზეზები

ა ) ასფიქსია; ბ)ტეტანუსი და სეფსისი; გ )თრომბოზი – თრომბოემბოლია;

12-იესო ქრისტეს სასამართლო პროცესი

13- გამოყენებული ლიტერატურა

 


ქრისტეს სასამართლო პროცესი: იურიდიული ანალიზი

ავტორი: ხრისტოს დერმოსიანიდისი (მოსამართლე)

 

  ქრისტეს უდანაშაულობაში დარწმუნებულმა პილატემ მისი გათავისუფლება გადაწყვიტა, მაგრამ  იუდეველები ყვიროდნენ: „ჩუენ სჯული გუაქუს,და სჯულისა ჩუენისაებრ თანა-აც სიკუდილი,რამეთუ თავი თჳსი ძედ ღმრთისა ყო.“ ეს არის  ებრაელების დღევანდელი პოზიციაც. ისინი ირწმუნებიან, რომ ქრისტემ ნამდვილად დაარღვია მოსეს რჯული და სამართლიანად დაისაჯა სიკვდილით. მაგრამ შესაძლოა ...


                                საწამლავი ბარძიმში

 

  „მეფემდე მიაღწია ცნობამ, რომ იმ დროის ძლევამოსილი ხელმწიფე, ქართველთა მეფე, დავითი (იგ. ტაოს მეფე, დავით III კურაპალატი, ი.შ.), რომელიც ბიზანტიასთან განსაკუთრებული სახის მოლაპარაკებებს აწარმოებდა, ძალადობრივი სიკვდილით გარდაიცვალა და, ამასთან ერთად, განსაკუთრებით იშვიათ გარემოებებში. მთავარეპისკოპოსმა ილარიონმა საწამლავი მიუტანა მას, რომელიც წმ. ზიარებაში იყო შერეული, რამაც დავითის მტანჯველი სიკვდილი გამოიწვია 1001 წლის, აღდგომას“ (თ. უსპენსკი, ბიზანტიის იმპერიის ისტორია. მოსკოვი, 1997, ტ. 2. გვ. 433). სხვათაშორის, ესეც ავტოკეფალიისათვის ბრძოლა გახლდათ.


მისი ღვთაებრივი ყოვლადუწმიდესობის, მსოფლიო პატრიარქ, ბართლომეოსის მიმართვა წმიდა და დიდ კვირასთან დაკავშირებით

 

    საყვარელო ძმანო და დანო, ყველასათვის ცნობილი შემზღუდველი ზომებისდა გამო, უამრავი ჩვენი ძმა, ამ წმიდა დღეებში აღსრულებულ ყველა მსახურებაში, თანამედროვე ტექნოლოგიების დახმარებით თანამონაწილეობს. მეც მინდა ვისარგებლო ამ შესაძლებლობით და ქრისტეში ყველა საყვარელ ძმასა და დას მივმართო ერთი გზავნილით, რომელიც დიდ და წმიდა კვირაში შესვლას ეხება.


ჰიპოთეზური მოსაზრება სიმონ კვირინელისა და სვიმეონ ნიგერის იდენტურობის შესახებ

 

ქრისტიანთათვის უმთავრესია ცოდნა არა მარტო იესო ქრისტეს მოძღვრების, ვნების, ჯვარცმისა და აღდგომის ისტორია, არამედ უშუალოდ ცნობები მაცხოვართან დაკავშირებულ ხალხთა შესახებ. ძალიან მნიშვნელოვანია ჯვრით მიმავალი მაცხოვრის განვლილი გზა გოლგოთამდე და ის პიროვნება, რომელიც ქრისტეს ტანჯვის გზაზე მიეხმარა.

„და ვითარცა გამოვიდეს იგინი მიერ, პოვეს კაცი კჳრინელი, სახელით სიმონ[1]. ესე წარიქციეს პაჰრაკად, რაჲთა აღიღოს ჯუარი მისი“ (მათ. 27:32). 


ლამპრობის „განახლებული რიტუალი“ – ხარვეზები და გამოწვევები

მღვდელ-მონაზონი ლეონიდე ებრალძე

 

 2020 წ. 17 თებერვალს საქართველოს საპატრიარქოში შედგა საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ანალიტიკური ჯგუფის შეხვედრა, როგორც სამსახურის Facebook-გვერდი იუწყება, სხდომამ გადაწყვიტა „საქართველოს საპატრიარქოში შეიქმნას სასულიერო პირებისა და თეოლოგებისგან შემდგარი ლიტურგიკული საკითხების შემსწავლელი საინიციატივო ჯგუფი, რომელიც მუდმივად იმუშავებს საქართველოს ეკლესიის პრაქტიკაში დამკვიდრებულ საღვთისმსახურო საკითხებზე მათი საერთო ფორმაში მოქცევისა და გამართულად ჩამოყალიბების მიზნით“.

რა თქმა უნდა, მისასალმებელია, რომ საპატრიარქოს ადმინისტრაციის ერთ-ერთი ორგანო ისეთი უმნიშვნელოვანესი საკითხით ინტერესდება, როგორიც ღმრთისმსახურებაა. სასურველი იქნება წმინდა სინოდმა გამოკვეთოს ამ ახალი საინიციატივო ჯგუფის ლეგიტიმაციის საზღვრები და მისი მიმართება უკვე არსებულ ლიტურგიის სინოდალურ კომისიასთან, რომელსაც ამჟამად რუისის მთავარეპისკოპოსი იობი ხელმძღვანელობს.

პრობლემა, რომელსაც წინამდებარე წერილი შეეხება, არა ლიტურგიული საკითხების გადაჭრით დაინტერესებაა, რაც ცალსახად მისასალმებელია, არამედ სამოყვარულო ცოდნის გამოყენებით ლიტურგიული ტექსტების ხელყოფა.


უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის ტომოსი 

 

საპატრიარქო და სინოდური ტომოსი უკრაინის

მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის ავტოკეფალური

სტატუსის მინიჭებისათვის

 

        ბართლომეოსი, ღმრთის წყალობით კონსტანტინოპოლის, ახალი რომისა

     და მსოფლიო პატრიარქი

 

 

„მოსრულ ხართ თქუენ მთასა სიონსა... და ქალაქსა ღმრთისა ცხოველისასა, იერუსალჱმსა ზეცისასა, და ბევრეულსა ანგელოზთა კრებულსა... და ეკლესიასა პირმშოთასა“ (ებრ. 12,22-23). ასე მიმართავდა ყოველთა მორწმუნეთ წარმართთა ნეტარი მოციქული პავლე. მართლაცდა მთა არის ეკლესია − უტყუარია იგი, მტკიცე, ურყევი და უძლეველი. მართალია, ერთი მრევლია და ქრისტეს ერთი სხეულია იგი, იგი ღმრთის ეკლესიაა და ასეთი არის და ასე იწოდება კიდეც მას ყოველგან თავისი მართლმადიდებლური სარწმუნოების აღმსარებლობით, სულიწმინდისმიერ საიდუმლოებათა ზიარებით და სამოციქულო მემკვიდრეობით. კანონიკური წესითაც ურყევია იგი, ჯერ კიდევ სამოციქულო დროიდანვე შედგენილი და თუმცა სხვადასხვა ქვეყნის ეკლესიათაგანაც შედგება, იგი საკუთარ წიაღში, შინაგანად თვითმმართველია − საკუთარ მწყემსით, ქრისტეს მოძღვართა და მსახურთაგანაც, ესე იგი თავისი, ადგილობრივი ეპისკოპოსების მიერაა შედგენილი − არა ოდენ ამა სოფლად მისი ისტორიული მნიშვნელობის გამო, არამედ მის წიაღშივე წარმოცენებული სამრევლო საჭიროების გამო.


    25 დეკემბრის შესახებ (დეკანოზი ნიკიტა თალაკვაძე)

 

    XIX-XX საუკუნის საქართველოს ეკლესიის ისტორიის (და არა მხოლოდ) შესასწავლად, გამორჩეული წყაროა დეკანოზ ნიკიტა თალაკვაძის (1873-1933) ჩანაწერები, სხვაგვარად რომ ვთქვათ „მოქალაქე მღვდლის დღიურიდან“, რომელიც ხშირ შემთხვევაში შეუფასებელ ცნობებს გვაძლევს მისი ეპოქის სხვადასხვა მოვლენის შესახებ. წმინდა გრიგოლ პალამას მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრი გთავაზობთ დეკანოზ ნიკიტა თალაკვაძის ნააზრევს 25 დეკემბრისა და ზოგადად ძველი თუ ახალი სტილის კალენდრების შესახებ, აღნიშნული ინფორმაცია მის დღიურებში ორ ადგილზე გვხვდება და 1923 წელსაა ჩაწერილი.


ლეონიდე (ლონგინოზ) ოქროპირიძის წერილი ბიძას (ეპისკოპოს ალექსანდრეს)

 

1884-1888 წლებში, ლეონიდე (ლონგინოზ) ოქროპირიძე კიევის სასულიერო აკადემიაში სწავლობდა. 1887 წლის ივნისში იგი ბერად უნდა აღკვეცილიყო, რასაც წერილით აუწებს საკუთარ ბიძას- ეპისკოპოს ალექსანდრეს. წერილის ერთ ნაწილში საუბარია რუსი ეპისკოპოსების ყოფა-ცხოვრებაზე. სწორედ ამ მონაკვეთზე ვამახვილებთ თქვენს ყურადღებას.

 

,,სანატრელო, ბიძავ ბატონო!...

საზოგადოთ რუსის ეპისკოპოსები ძალიან მედიდურობენ და სიტყვით გამოუთქმელ განსცხრომითი ცხოვრებას ატარებენ. ისინი სცხოვრობენ მეფურათ სასახლეებში, მათი სასახლის კარები თუ არ გამოჩენილ პირს არავის გაეღება; ეპისკოპოზის მოსამსახურე იმნაირ ფრაკშია გამოკვანწული, რომ უბრალო კაცს ნება-უნებლიეთ რცხვება და წითლდება თავის უბრალო, თუმც კი საკადრის ტანისამოსზედ:


უკურეაქცია მოსკოვს - უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის აღიარება

 

8 ნოემბერს ალექსანდრიის პატრიარქმა წირვისას დიპტიხში მოიხსენია კიევის მიტროპოლიტი ეპიფანე, რაც ეკლესიოლოგიური თვალსაზრისით ახალი ავტოკეფალური ეკლესიის აღიარებას ნიშნავს. მოგვიანებით, ქადაგებისას კი თავად პატრიარქმა თეოდორემ აუწყა მრევლს უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის აღიარების შესახებ[i].

დაახლოებით ერთი წლის წინ, 2018 წლის სექტემბრის ბოლოს ალექსანდრიის პატრიარქი იმყოფებოდა ოდესაში, უკრაინაში მოსკოვის საპატრიარქოს ეგზარქიის მიწვევით, სადაც მან მხარდაჭერა გამოუცხადა რუსეთის ეგზარქოს ონუფრეს [ii]. შესაბამისად საეკლესიო წრეებისათვის სავსებით მოულოდნელი აღმოჩნდა უკრაინის ეკლესიას აღიარება ალექსანდრიის საპატრიარქოს მხრიდან. 


 რეაქციები საბერძნეთის სინოდის დადგენილებაზე - ერთი ხელწერა?

 

ამა წლის 12 ოქტომბერს, ათენში, ელადის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავართა კრებამ კანონიკურად სცნო მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის ავტოკეფალური სტატუსის მინიჭება [i]. ამ აღიარებამ კიდევ ერთხელ დააბრუნა საზოგადოების დღის წესრიგში უკრაინის ეკლესიის თემა.

ქართველ თეოლოგთა შორის გამოითქვა აზრი, რომ საქართველოს ეკლესიას აქვს შანსი, უკრაინის ავტოკეფალიის აღიარებით, შესაბამისად მოსკოვის საპატრიარქოს მარტო დატოვებით, გახდეს მართლმადიდებელთა ერთობის შემამტკიცებელი და საკუთარ საზოგადოებასაც დაუმტკიცოს რუსული გავლენებისაგან თავისუფლება[ii]. 


ტფილისის სასულიერო სემინარიაში- დეკანოზი ნიკიტა თალაკვაძე

 

XIX-XX საუკუნის საქართველოს ეკლესიის ისტორიის (და არა მხოლოდ) შესასწავლად, გამორჩეული წყაროა დეკანოზ ნიკიტა თალაკვაძის (1873-1933) ჩანაწერები, სხვაგვარად რომ ვთქვათ „მოქალაქე მღვდლის დღიურიდან“, რომელიც ხშირ შემთხვევაში შეუფასებელ ცნობებს გვაძლევს მისი ეპოქის სხვადასხვა მოვლენის შესახებ. წმინდა გრიგოლ პალამას მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრმა გადავწყვიტეთ დღიურში სხვადასხვა ადგილზე მიმობნეული იმ ცნობების შეგროვება, რომელიც დეკანოზი ნიკიტას სიცოცხლეში, საქართველოში არსებული სასულიერო სასწავლებლების შესახებ გვაწვდის ინფორმაციებს, რათა მკითხველისთვის უფრო მეტად თვალნათელი იყოს ის ,,მემკვიდრეობა“, რაც სასულიერო აკადემიებისა და სემინარიების სახით რუსულმა იმპერიალისტურმა პოლიტიკას ქართველებს დაგვიტოვა.

 

I-სემინარიის პროფესორ-მასწავლებლები [1]

,,სემინარიის ფაქტიური ხელმძღვანელობა, როგორც ადმინისტრატიულ, ისე სასწავლო ნაწილში ერთთავად ხელში ეპყრათ მამა ინსპექტორს, მღვდელ მონაზონ პაფნუტის და მისს სამ თანაშემწეებს _ ერისკაცებს, რომელთაც მოწაფეები `ნაძირატლებს უწოდებდენ ხოლმე.

მამა ინსპექტორიცა და მისი თანაშემწეებიც, რასაკვირველია, სულ რუსები იყვნენ, სასულიერო აკადემიებში კურსდამთავრებულნი და აქ, საქართველოში, `ბედის საძიებლად გადმოხვეწილნი, კარიერის გასაკეთებლად, სამსახურში დასაწინაურებლად. ესენი გადასარუსებელ განსაკუთრებული მოღვაწეობისათვის, ანუ, როგორც ოფიციალურად ითქმოდა, _ `ზა ობრუსენიე კრაია“, _ სხვა და სხვა პრივილეგიებით იყვნენ მოსილნი, ნივთიერადაც უფრო უზრუნველყოფილნი, ვინემ შიდა გუბერნიების სემინარიების პედაგოგიური თუ ადმინისტრატიული პერსონალი. იღებდენ ესენი `პიატილეტკებს ანუ ჯამაგირის ხუთწლიურ დამატებებს _ ყოველ ხუთ წელში _ ჯამაგირის მეხუთედს; ასეთი `პიატილეტკა იყო შემოღებული სამი _ 15 წლის განმავლობაში; ამას გარდა იღებდენ ესენი დაჩქარებული ტემპით ჩინ-ორდენებსაც და უფრო სწრაფადაც ადიოდენ სამსახურის იერარქიულ საფეხურებზე. მამა ინსპექტორი, მაგალითად, ორ-სამ წელიწადში სადმე რექტორობას გაიკრავდა, ხოლო მისი თანაშემწენი აქვე, საქართველოში, სემინარიებში მასწავლებლობას ღებულობდენ ხოლმე ან სასულიერო სასწავლებლებში ზედამხედველებად _ `სმოტრიტლებად იგზავნებოდენ` ამასთანავე ბინა, განათება, გათბობა `სახაზინო“ _ მუქთად ეძლეოდათ (ნამდვილად კი დაბეგრილი სამღვდელოების ჯიბიდან) და სცხოვრობდენ თვით სემინარიის კორპუსში უდარდელად, უზრუნველად და განცხრომით.


              „რუსეთის ეკლესიის ისტორია და მესამე რომის თეორია“

 

                       ნავპაკტის და წმიდა ვლასის მიტროპოლიტი, იეროთეოსი

 

        უკრაინის საკითხის მიზეზით, რომელიც უკანასკნელ ხანებში ინტერესს იწვევს, ვისურვე, რომ რაიმე სამეცნიერო სახის ტექსტები წამეკითხა და გამეგო რაღაც უფრო მეტი, ვიდრე აქამდე ვიცოდი რუსეთის ეკლესიის და „მესამე რომის“ ცნობილი თეორიის შესახებ.

ჩემი ამ კვლევა-ძიების დროს, აღმოვაჩინე ანასტასიოს-იოანე ლალოსის სამაგისტრო ნაშრომი, სათაურით: „რუსეთის ეკლესიის ისტორია და „მესამე რომის“ თეორია (თესალონიკი 2016), რომელიც წარმოდგენილი იყო მაკედონიის უნივერსიტეტში, კონკრეტულად ბალკანეთ-სლავო-აღმოსავლეთმცოდნეობის განყოფილებაში, „სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების ენების და კულტურის მცოდნეობის“ დარგში.

    საქმე ეხება ერთ ნაშრომს, რომელიც წყაროებისა და არსებული ბიბლიოგრაფიის შესწავლის შედეგად, კვლევის შედეგს წარმოადგენს, საიდანაც მოპოვებულ იქნა ეს მნიშვნელოვანი მასალა და გვებოძა ინფორმაციები როგორც რუსეთის ისტორიის, ასევე „მესამე რომის“ თეორიის შესახებაც, რომელიც XV საუკუნეში დაიწყო და რაც მნიშვნელოვანიაXVI საუკუნიდან განვითარდა და ვითარდება ვიდრე დღევანდელ დღემდე.


ინტერვიუ მიტროპოლიტ მაკარი მალეტიჩთან

 

მიტროპოლიტი მაკარი ლეტიჩი: ,,ადგილობრივ ეკლესიებს ხელდასხმებთან დაკავშირებით ეჭვები არ უნდა ჰქონდეთ"

ინტერვიუ მიტროპოლიტ მაკარი ლეტიჩთან

ჟურნალისტები: ტატიანა დერკაჩი (Tatiana Derkatch) და დმიტრო ჰორევოი (Dmytro Horyevoy)

 

მიტროპოლიტი მაკარი მალეტიჩი იმ ორიდან ერთი ეკლესიის (,,უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია") წინამძღოლი იყო, რომელიც საბოლოოდ უკრაინის მართლმადიდებელ ეკლესიაში გაერთიანდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავად იყო ერთი საეკლესიო სხეულის წინამძღოლი, უარი განაცხადა პიროვნულ დიდებისმოყვარეობაზე და ძალაუფლების საკუთარ თავზე აღება არ უცდია. წინამდებარე შეხვედრისას მიტროპოლიტი მაკარი საუბრობს უკრაინის მართლმადიდებელ ეკლესიაში არსებულ მდგომარეობაზე, მასში მოსკოვის საპატრიარქოს სამრევლოების შესვლაზე, ავტოკეფალიისათვის უცხოელი დიპლომატების როლზე, უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის იერარქთა ხელდასხმაზე და გარკვეულ დეტალებზე, რომლებიც გამაერთიანებელი სინოდის კულისებში ხდებოდა.

. უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის შინაგანი ერთობისა და მასში სამრევლოთა გაწევრიანების შესახებ.

ტატიანა დერკაჩი: როგორ აფასებთ თქვენ ახლა უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის განმტკიცების პროცესს? არსებობს დაპირისპირებები თუ ყველა პროცესი ნორმალურად ვითარდება? გაერთიანების პროცესი გრძელდება თუ ყველაფერი გაიყინა?

 


მოლოდინში

 

1917 წელს, საქართველოს პატრიარქ კირიონ II-ის აქტიური მუშაობით ჟურნალ ,,სვეტიცხოველი''-ს გამოცემა დაიწყო, რომელიც იმ პერიოდის საქართველოს ეკლესიის ოფიციალურ გამოცემად შეგვიძლია მივიჩნიოთ. ისტორიულ ვითარებათა გამო მხოლოდ ოთხი ნომრის გამოცემა მოხერხდა.  გთავაზობთ ჟურნალის პირველ ნომერში დაბეჭდილ სტატიას- ,,მოლოდინში’’, რომელიც რუსეთისგან საქართველოს ეკლესიის განთავისუფლებას ეხება.

 

...რევოლუციურმა რუსეთმა ისეთივე დამოკიდებულობა გამოიჩინა მცირე ერების მოთხოვნილებისადმი, როგორც დასამარებულ რუსეთის თვითმპყრობელობამ: ველიკოროსთა პრიმატი ძველებურად გამოცხადებულია რუსეთის სახელმწიფოს მაცოცხლებელ ძარღვად. ცალმხრივად გაგებული ,,დიდი და განუყოფელი რუსეთის იდეა“ გამოსჭვივის უწინარესყოვლისა იმაში, რომ სახელმწიფოს მესვეურნი დღესაც სასტიკად ებრძვიან ერთა აღორძინებას და ფაქტიურად უარს-ჰყოფენ საქვეყნოდ აღიარებულ ,,თვითგამორკვევას’’.

            თავის თავად ცხადია, რომ ცენტრალისტური აზროვნების მატარებელი არ შეურიგდებოდა იმას, რასაც საქართველოს ეკლესია თავის წმინდა მიზნად ისახავს; არ შეიწყნარებდა ტერიტორიალურ ავტოკეფალიას, რომელსაც თან სდევს საქართველოს პატრიარქ-კათალიკოზის სათანადო ამაღლება და მისი უზენაესი მართვა-გამგებლობა ტერიტორიის საზღვრებში. რუსეთის სინოდის უმაღლესი წარმომადგენელი ყოველს შემთხვევაში უნდა გამოხვებული ყოფილიყო კათალიკოზის ბრძანებლობისაგან, ამისათვის საჭირო იყო ტერიტორიალური პრინციპის უკუ-გდება! ნაციონალური ავტოკეფალია კი უზრუნველ ჰყოფს უმართებელს სინოდს ამ შიშისაგან, რადგანაც კათალიკოზის ხელმწიფება გავრცელებულია ამ შემთხვევაში მხოლოდ ქართველ ერზე, სწორედ ისე, როგორც ამას ადგილი აქვს სომეხთა ეკლესიაში.


 ევქარისტია  და  კათოლიკობა

 

`ნურვინ იგლოვებს თვის სიღატაკეს, რადგან საერთო სამეფო მოგვევლინება. იოანე ოქროპირის სააღდგომო ჰომილიიდან.

 

I

წმიდა ევქარისტია ქრისტეს მოსახსენებლად აღესრულება, პირველ ყოვლისა საიდუმლო სერობის მოსახსენებლად, როდესაც მაცხოვარმა დააწესა და პირველად თვითონვე აღასრულა ახალი აღთქმის უწმიდესი საიდუმლო თავის მოწაფეებთან ერთად, და დაგვიტოვა მცნება: `ამას იქმოდეთ ჩემს მოსასნებელად... მაგრამ ეს მარტოოდენ მოხსენიება არ არის. მოიხსენიებენ ხოლმე ყოფილსა და გარდასულს, იმას, რაც ოდესღაც მოხდა, და უკვე აღარ არის. ხოლო საიდუმლო სერობა არათუ ოდესღაც ერთგზის აღსრულდა, არამედ დღესაც საიდუმლოდ გრძელდება მაცხოვრის მეორედ მოსვლამდე... სწორედ ამას ვადასტურებთ ყოველ ჯერზე, როცა კი საზიარებლად ბარძიმს მივეახლებით: `სერობასა საიდუმლოსა შენისასა ზიარებად შემიწყნარე, ძეო ღმრთისაო... სერობა გრძელდება, და არ მეორდება.

რადგან ერთია მსხვერპლი, ერთია შესაწირავი, ერთია მღვდელი– მწირველი და შეწირული. `და დღესაც იგივე ქრისტეა ჩვენთან; ვინც მოამზადა ის სერობა, იგივე გვიმზადებს ამას დღესაც–   ამბობს ოქროპირი და დასძენს:


 

 

განღმრთობის შესახებ სწავლება ქრისტიანულ ტრადიციაში

 

რისტიანულ ღვთისმეტყველებაში უდიდესი ადგილი უჭირავს ანღმრთობის შესახებ სწავლებას, რადგან მართლმადიდებლისათვის ღმერთში თანამკვიდრობა უმთავრეს მიზანს წარმოადგენს. ბიბლიის თანახმად, ადამიანი უფლის ხატად და მსგავსად არის შექმნილი (დაბ. 1:26-27) და მას ძალუძს, ღმერთი გახდეს მადლისმიერად, რაც ონტოლოგიურად ჩვენს გარდაქმნას არ გულისხმობს. ეს სწავლება ეყრდნობა როგორც ძველი, ასევე ახალი აღთქმის მუხლებს (ფსალმ. 82:6; იოან. 10:34; II პეტრ. 1:4).განღმრთობა არის საღვთო მოქმედებით ჩვენი მდგომარეობის გარდაქმნა (ტრანსფორმაცია). ტერმინები θέωσις და θεοποιώ წმინდა წერილში არ გვხვდება, თუმცა ბერძენი მამები ამ სიტყვებით გამოხატავდნენ იმ უდიდეს სულიერ მიზანს, რომელიც ღვთის შემწეობით უნდა აღსრულდეს.

 


ეკლესიის მამათა სწავლება ადამიანში არსებული ღვთის  ხატისებრობისა და მსგავსებისებრობის შესახებ

 

 ადამიანის     პიროვნებით სხვადასხვა   დარგებია      დაინტერესებული. მისი შესწავლა ყველა რელიგიის, ფილოსოფიის, ფსიქოლოგიისა და სხვა მეცნიერებათა ამოცანაა. თითოეული მათგანი, რელიგიის გარდა, რომელიც მასში სულიერ საწყისს განჭვრეტს, ადამიანის პიროვნებას კონკრეტულ კონტექსტში განიხილავს, რაც მისთვის (მეცნიერებისთვის) საინტერესოა. ამიტომაც საკვლევ თემაში ვეცდებით, ამომწურავად შევეხოთ ჩვენ მიერ დასმულ საკითხებს, თუ როგორ გაიგება პატრისტიკულ ტრადიციაში ადამიანისთვის ღვთისაგან ბოძებული ხატისებრობისა და მსგავსებისებრობის საკითხი. 


საბჭოთა რელიგიური პოლიტიკა საქართველოში

 

ბოლშევიკური მოძრაობა რუსეთის ხელისუფლების სათავეში მოვიდა მეფის რუსეთის დამხობის შემდეგ, რასაც წინ დიდი ისტორიული მოვლენები უძღოდა: გლეხთა მასობრივი აჯანყებები, „ოქტომბრის რევოლუცია“ (1917 წ.). მათი პოლიტიკა რადიკალური მეთოდებით გამოირჩეოდა. ისინი იბრძოდნენ კომუნისტური იდეების დასაფუძნებლად. საქართველოში წითელი საოკუპაციო არმიის შემოსვლის შემდეგ 1922 წლიდან მას საბჭოთა საქართველო უწოდეს[1].

ვ. ლენინის სიტყვებია: „ყველას უნდა ჰქონდეს თავისუფლება, იწამოს არა მარტო ის, რაც უნდა, არამედ გაავრცელოს ან შეიცვალოს კიდეც აღმსარებლობა. მთავრობის არც ერთ მოხელეს არ უნდა ჰქონდეს უფლება, ადამიანს კითხვები დაუსვას მისი რელიგიის შესახებ; ეს თითოეული ადამიანის სინდისის საკითხია და არავის არა აქვს ჩარევის უფლება“. ამის მიუხედავად, მათი საქმე სხვას ადასტურებდა, რაზეც უფრო დაწვრილებით ქვემოთ გვექნება საუბარი.


„აღდგომა, როგორც ძლევა ჯოჯოხეთისა“

 

ქრისტეს აღდგომა უპირატესი და გამორჩეული მოვლენაა კაცობრიობის ისტორიაში. მხსნელის სიკვდილზე გამარჯვებამ დაამსხვრია ჯოჯოხეთის კლიტენი და ადამიანს ცხონების შესაძლებლობა მიანიჭა. ქრისტიანულ რელიგიაში აღდგომა ყველაზე დიდი დღესასწაულია და ის თორმეტი დღესასწაულის მწვერვალია.

აღდგომას დიდი სულიერი და მისტიკური მნიშვნელობა აქვს. ადამიანური გონებისთვის წარმოუდგენელი ფაქტია გარდაცვლილის გაცოცხლება, აღდგომა და ცად ამაღლება. ღვთის განგებისა და მისი ძალისათვის კი შეუძლებელი არაფერია. მხოლოდ ადამიანებს გვიკვირს ყოველივე ჭეშმარიტება და მას სასწაულს ვუწოდებთ


ქრისტეს სასამართლო პროცესი: იურიდიული ანალიზი

ავტორი: ხრისტოს დერმოსიანიდისი (მოსამართლე)

 

  ქრისტეს უდანაშაულობაში დარწმუნებულმა პილატემ მისი გათავისუფლება გადაწყვიტა, მაგრამ  იუდეველები ყვიროდნენ: „ჩუენ სჯული გუაქუს,და სჯულისა ჩუენისაებრ თანა-აც სიკუდილი,რამეთუ თავი თჳსი ძედ ღმრთისა ყო.“ ეს არის  ებრაელების დღევანდელი პოზიციაც. ისინი ირწმუნებიან, რომ ქრისტემ ნამდვილად დაარღვია მოსეს რჯული და სამართლიანად დაისაჯა სიკვდილით. მაგრამ შესაძლოა ...


ინტერვიუ კორეის მართლმადიდებელ მიტროპოლიტთან

 

The Orthodox World-ზე გამოქვეყნებული პუბლიკაციის მიხედვით.

 

თქვენო მეუფებავ, მადლობას მოგახსენებთ ინტერვიუსათვის. მედიის საშუალებით შევიტყვეთ, რომ მოსკოვის საპატრიარქომ ახლახან დააფუძნა „სამხრეთ და ჩრდილოეთ კორეის ეპარქია“. რა კომენტარს გააკეთებდით მომხდარის შესახებ?

 

მადლობა თქვენც ასევე, ბატონო სოტიროპულოს, ამ შესაძლებლობისათვის. სამწუხაროა, რომ ჩვენმა რუსმა ძმებმა არ შეისმინეს ჩვენი პროტესტის ხმა, რომელიც დიდი გულისტკივილით რამდენჯერმე გავაკეთეთ, არ დაერღვიათ მართლმადიდებელი ეკლესიის კანონიკურობა კორეაში. დიდად სამწუხარო და განსაცვიფრებელია ადგილობრივი მორწმუნეებისათვის, რომ მსოფლიო საპატრიარქოსთან უთანხმოების ქვეტექსტით, რომელიც შეეხებოდა უკრაინაში მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის ავტოკეფალიის მინიჭების საკითხს, მოსკოვის საპატრიარქომ მსოფლიო საპატრიარქოს იურისდიქციაში, შორეულ აღმოსავლეთსა და აღმოსავლეთ აზიის შუაგულში დააფუძნა საეგზარქოსო და ეპარქია.


განკვეთილი და სქიზმატი ეპისკოპოსისგან ხელთდასხმული

 

 სასულიერო პირების შესახებ

 

ქართულ საზოგადოებაში კვლავ არსებობს კითხვები განკვეთილი ან სქიზმატი ეპისკოპოსების მიერ აღსრულებული ხელთდსხმების კანონიერების შესახებ. საკითხის ირგვლივ არსებული ეჭვებისა და მცდარი აზრების გასაფანტად, წმინდა გრიგოლ პალამას მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრმა გადაწყვიტა ქართულად ეთარგმნა და აეტვირთა ანქიალონის ეპისკოპოს ვასილის მიერ 1887 წელს შესრულებული შრომა, რომელიც, ისტორიულ და კანონიკურ ფაქტებზე დაყრდნობით ამტკიცებს, რომ განკვეთილი და სქიზმატი ეპისკოპოსისგან ხელთდასხმული სასულიერო პირი ეკლესიაში დაუბრკოლებლად, განმეორებითი ქიროტონიის აღსრულების გარეშე მიიღება.

 

© წმინდა გრიგოლ პალამას სახელობის მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრი 


მსოფლიო პატრიარქის პასუხი ალბანეთის მთავარეპისკოპოსს

 

ტირანისა და სრულიად ალბანეთის მთავარეპისკოპოსო, ქრისტეს მიერ ფრიად საყვარელო ძმაო და თანამსახურო  ანასტასი.  ქრისტეს მიერ ძმურად გეამბორებით და  მოკითხვას ვუგზავნით თქვენს უნეტარესობას.

მივიღეთ და გულდასმით წავიკითხეთ 14 იანვარს თქვენს მიერ ჩვენდამი გამოგზავნილი წერილი, 24 დეკემბერს თქვენდამი გამოგზავნილი  ჩვენი წერილის საპასუხოდ,  უკრაინაში ჩვენს  კანონიკურ ქმედებებთან  დაკავშირებით.  პასუხად ვაცხადებთ,  რომ ჭეშმარიტი სწავლების თანახმად კონსტანტინოპოლის,  ახალი რომის  მთავარეპისკოპოსს და მსოფლიო პატრიარქს წმიდა  ძმათა წინაშე აკისრია გარკვეული ვალდებულებანი, რომელთა დაკავშირებითაც  შეგახსენებთ შემდეგს:

წმიდა მამებმა საღმრთო და წმიდა კანონებით კონსტანტინეს ქალაქის  საყდარს მიანიჭეს ყველასათვის კარგად ცნობილი, საკუთარ საზღვრებს გარეთ მოქმედების პასუხისმგებლობა, მსახურებისა და არა პრივილეგიის სახით. მათ საღმრთო სულით წინასწარ განჭვრიტეს ადგილობრივ ეკლესიებში წარმოქმნილი იმ პრობლემების გადაჭრის აუცილებლობა, რომელთა გადაჭრასაც ვერ ახერხებენ დამოუკიდებლად ეს ეკლესიები.    

 



ინტერვიუ კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტ ეპიფანესთან

 

მიტროპოლიტი ეპიფანე პუტინის, პოროშენკოს, არჩევნების, დაწყევლისა და თავსაფრების შესახებ მას სწამს, რომ როცა „ყველა მართლმადიდებელი უკრაინელი გაერთიანდება ერთიან უკრაინულ მართლმადიდებელ ეკლესიაში, მაშინ დასრულდება ომი დონბასში და ყირიმი დაუბრუნდება უკრაინას“. ის ცდილობს ამოძირკვოს უფროსი თაობის ზოგიერთი წარმომადგენლის სურვილი, მუდმივად შენიშვნა მისცეს ახალგაზრდა თაობის წარმომადგენლებს მათი ჩაცმულობისა და გარეგნობის გამო. მას არ სჯერა დაწყევლის ძალის და ამბობს, რომ ეკლესიებში შეიძლება სკამების დადგმა. ის - უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურია - კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტი, ეპიფანე. და ეს, რადიო თავისუფლებისთვის მიცემული მისი ეკსკლუზიური ინტერვიუა.


მღვდელი გიორგი მაქსიმოვი- კონსტანტინეპოლის პაპიზმის ერესი

 

წმინდა გრიგოლ პალამას მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრმა მოიპოვა მღვდელ გიორგი მაქსიმოვის წერილის-''კონსტანტინოპოლის პაპიზმის ერესი'' ქართულენოვანი თარგმანი. ჩვენი ინფორმაციით, ეს წერილი ვრცელდება საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრებს შორის და არის საფრთხე, რომ  მომავალ სხდომაზე (რომელმაც უკრაინის ავტოკეფალიასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს) იგი განიხილონ და საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას მისითაც იხელმძღვანელონ. ჩვენი ცენტრი ამ წერილში ხედავს რეალურ საფრთხეს, რომლის მიხედვითაც, სქიზმის გზაზე დამდგარი რუსეთის ეკლესია ცდილობს სხვა ეკლესიების ჩათრევას და არ გვსურს მათში საქართველოს ეკლესიაც აღმოჩნდეს. წერილი საკმაოდ ვრცელია და მასში გამოყენებულ არგუმენტთა აბსოლუტური უმრავლესობა ან არაადექვატურია ანაც დამახინჯებულად წარმოადგენს არსებულ რეალობას და ცალმხივად დგას კრემლის იმპერიალისტური პოლიტიკის სადარაჯოზე. ზემოთმოყვანილი საფრთხეებიდან გამომდინარე, წმ. გრიგოლ პალამას მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრი უცვლელად გთავაზობთ ამ წერილს, რათა მისი გაცნობისას მკითხველი რეალურად დარწმუნდეს, თუ რაოდენ სერიოზული საფრთხის წინაშეა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია.

წმინდა გრიგოლ პალამას მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრი


ათენისა და სრულიად ელადის მთავარეპისკოპოსის - იერონიმეს

საშობაო ეპისტოლე

 

უფლის მიერ საყვარელო ჩემო ძმებო და სულიერო შვილებო: „ღმერთი ხორცით გამოჩნდა“ და ყრმა ახალი იშვა ჩვენთვის.

    ქრისტეს შობის დღესასწაული, სამყაროში ღმერთის ხორცით გამოჩენის დღესასწაულია.

  ადამიანი პოულობს თავის სისავსეს, აღწევს მას და ხორცს ისხამს მისი (ადამიანის) შექმნის მიზანი, ვინაიდან უერთდება და ხვდება ღმერთს ახალი ყრმის, ბეთლების ჩვილის პიროვნებაში.

    ეს შემაძრწუნებელი მოვლენა უზომო და უთვალავ შესაძლებლობებს აძლევს ადამიანს, შესაძლებლობებს, რომლებიც ადამიანური მყოფობის უკიდურეს ნაწილებში აღწევენ, სადაც სიკვდილია ჩასაფრებული.


ალბანეთის მთავარეპისკოპოს ანასტასიოსის საშობაო ეპისტოლე

 

+ ანასტასიოსი მთავარეპისკოპოსი ტირანისა და სრულიად ალბანეთისა

 

დაუცველობის გრძნობის გადაჭრის საშუალება

 

„ქრისტეს შობასა, ვადიდებდეთ...

ქრისტესა ჩუენ ქუეყანისანი აღვამაღლებდეთ“

(ქრისტეშობის ძლისპირი)

 

     ადვილი შესამჩნევია დაუცველობის გრძნობა თანამედროვე სამყაროში, რომელიც შემაშფოთებელი შედეგების გამომწვევია. ზოგიერთი ადამიანი ცდილობს, რომ ამ პრობლემას გაუმკლავდეს  მატერიალური საშუალების გამოყენებით. ზოგიერთი კი ცდილობს ამ პრობლემასთან საბრძოლველად გამოიყენოს შეძლებული მეგობრები, პოლიტიკოსები და ეკონომიკური ფაქტორები. მრავალი ადამიანი კი დასახმარებლად მიმართავს აზიური წარმომავლობის რელიგიურ იდეოლოგიებს. მრავალი ფაქტორი მიუთითებს ადამიანთა დაუცველობაზე.


მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეოსის საშობაო ეპისტოლე 

 

†ბართლომეოსი კონსტანტინოპოლის მთავარეპისკოპოსი და მსოფლიო პატრიარქი

 

ეკლესიის მთელ სისავსეს მადლი, წყალობა და მშვიდობა ბეთლემში შობილი იესო ქრისტეს მიერ,

 

წმიდა და ღვთისმოყვარე ძმანო უფლის მიერ საყვარელო შვილნო, ვადიდებთ ყოვლადწმინდა და ყოვლადმოწყალე ღმერთს, რომ ღირსნი გავხდით წელსაც შევეგებოთ ქრისტეშობის ამ ბრწყინვალე დღეს, ღმერთის დაუსაბამო ძისა და სიტყვის განკაცების დღესასწაულს „ჩვენთვის კაცთათვის და ჩუენისა ცხოვრებისათვის“.


ვითარცა ცათა შინა, ეგრეცა ქვეყანასა ზედა? სოციალური ეთიკა მართლმადიდებელი თეოლოგიის ინტერესთა გზაგასაყარზე-ათანასიოს ვლეცისი

  

რეზიუმე

წინამდებარე სტატიაში მიუნხენში მცხოვრები პროფესორი, ათანასიოს ფლეცისი, რომელიც „International Journal of Orthodox Theology“-ის წევრი და კონსულტანტია, მართლმადიდებლური ეთიკის ძირითად ასპექტებს წარმოადგენს. ის ასევე ეკლესიის, სახელმწიფოსა და საზოგადო დამოკიდებულებათა ისტორიულ რეკონსტრუქციას გვთავაზობს და ხაზს უსვამს ორთოდოქსული სოციალური ეთიკის ესქატოლოგიურ მხარეს. დასკვნის სახით მკითხველი გაეცნობა ეკუმენური სოციალური ეთიკის მნიშვნელობას: „ ჩვენს სამყაროში მარტირიასა და დიაკონიაზე არსებულმა საერთო მონდომების დინამიკამ შეიძლება ერთობლივი ლიტურგიის აღნიშვნასა და მის აღსრულების დაჩქარებას შეასხას ფრთები. ამისათვის ეკლესიის სოციალური ეთიკის მხარემ შეიძლება დღევანდელობამდე გაუთვალისწინებელი, მრავალფეროვანი დინამიკა განავითაროს.

 


ნიკოს კაზანძაკისის „უკანასკნელი ცდუნების“ ანალიზი და მისი მიმართება სახარებისეულ უწყებასთან

 

გიორგი გველესიანი

დიდი შემოქმედი, ნობელის პრემიის ლაურეატი, ნიკოს კაზანძაკისი დაიბადა 1883 წლის 18 თებერვალს ჰერაკლიონში მაშინ, როდესაც ეს მხარე ოტომანთა იმპერიას ჰქონდა დაპყრობილი, ხოლო გარდაიცვალა 1957 წლის 26 ოქტომბერს. მშობლიურ მხარეში არსებულმა ვითარებამ მასზე უდიდესი გავლენა მოახდინა, რაც შთამბეჭდავად აღწერა თხზულებაში „ქრისტე კვლავ ჯვარს ეცმის“ (1948 წ.), რომელშიც თურქი ფაშასა და თავად ბერძენი დიდებულების უღელქვეშ მყოფი ბერძენი ხალხის მძიმე ყოფა წარმოადგინა.

 


ქართულ-უკრაინული ავტოკეფალია:

პარალელები ასი წლის შემდეგ

 

 

მღვდელ-მონაზონი ლეონიდე ებრალიძე

 

  

წინამდებარე ნაშრომის მიზანს არ წარმოადგენს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის ისტორიის დეტალებში შესვლა, რამდენადაც ამ თემაზე გასული წლების განმავლობაში, საზოგადოებისთვის დიდწილად ხელმისაწვდომი, უამრავი ლიტერატურა შეიქმნა. გვსურს მკითხველს შევახსენოთ ზოგიერთი პარალელი, ასი წლის წინანდელ საქართველოს ისტორიასა და უკრაინის თანამედროვეობას შორის.

რამდენად გასაოცარიც არ უნდა იყოს, დროსა და სივრცეში დაშორებულ ამ ორ ისტორიას ერთი ისეთი რეალობა აერთიანებს, რომელიც ევოლუციას არ ექვემდებარება არც დროში და არც სივრცეში -  საუბარი გვაქვს რუსულ ლოგიკაზე. დღემდე, ეს ლოგიკა, რუსულ რელიგიურ და სახელმწიფოებრივ აზროვნებასა და მისი გამოვლენის ყველა ფორმაში, ზუსტად ისეთი პრიმიტიული და ძალმომრეობითია, როგორიც იყო დაახლოებით ხუთასი წლის წინ, როდესაც, კირიონ მეორის სიტყვებით, „უსაქმური მჯღაბნელები“[i] ქმნიდნენ ნოვგოროდულ ლეგენდას თეთრი ბარტყულის შესახებ, რომელსაც ვერ გაუფრთხილდა რომი, რომელიც დაკარგა ახალმა რომმა და მთელმა ამ სიწმინდემ რუსეთში დაივანა.

დაახლოებით ასი წლის წინ, 1906 წელს მღვდელი კორნელი კეკელიძე წერდა: „ბოლო დროს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის თემა ღვარძლიანი განხილვის საგნად იქცა. საკითხის პრაქტიკული გადაწყვეტის აუცილებლობამ გამოიწვია მისი ყოველმხრივი სამეცნიერო შესწავლის მოთხოვნა, რისი წყალობითაც შეიქმნა მთელი ლიტერატურა ამ მიმართულებით“.[ii] 


კომენტარები კონსტანტინოპოლის 1686 წლის სინოდალურ  სიგელზე

 

ამ სიგელების მიხედვით, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის გარკვეული უფლებები კიევზე, მოსკოვის საპატრიარქოს გადაეცემა. ისინი (სიგელები, მთარგმნ.) 1686 წელს გამოიცა. გამოქვეყნებულია ვერა ჩენცოვას მიერ. 

 

დოკუმენტში არსებობს მთელი რიგი საკვანძო სიტყვები, რომლებიც გვეხმარებიან უკეთ გავარკვიოთ მისი აზრი. კერძოდ, საკვანძოდ ითვლება ერთმანეთთან დაკავშირებული ორი სიტყვა - ποκείμενος და περκείμενος. პირველი სიტყვა დაქვემდებარებულ მდგომარეობას ნიშნავს და ტექსტში კიევის მიტროპოლიას მიემართება, ხოლო მეორე სიტყვა, ზემდგომობას, უპირატესობას ნიშნავს და მხოლოდ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს მიემართება. კონსტანტინოპოლი περκείμενος (ზემდგომი) რჩება კიევისთვისაც და მოსკოვისთვისაც.


მსოფლიო საყდრის ექსკლუზიური უფლება სადავო საკითხებთან დაკავშირებით

 

აბიდოსის ეპისკოპისი, თეოლოგიის დოქტორი, კირილე (კატერელოსი)

 

საჩივრის  მიღება (აპელაცია) არის კონსტანტინოპოლის საყდრის [1] განსაკუთრებული უფლება. მხოლოდ და მხოლოდ მას აქვს უფლება, ჩაერიოს, განსაჯოს და გადაჭრას სადავო საკითხები, რომლებიც წარმოიქმნება მისი იურისდიქციის  საზღვრებს მიღმა. ეს უფლება ემყარება როგორც  წმინდა კანონებს, ასევე ეკლესიის ორათასწლოვან კანონიკურ  ტრადიციას, რომელიც  უტყუარად ადასტურებს და  უცდომლად განმარტავს წმინდა კანონების  სულს და შინაარსს.  ასევე, ამ უფლების შესახებ მოწმობენ პოლიტიკური საკანონმდებლო დოკუმენტები და წმინდა კანონების  ცნობილი  განმმარტებლები.  გარდა ამისა დასტურდება  კანონიკურ პრაქტიკაში, როგორც ამას წყაროები მიუთითებენ.  ამ კანონიკური პრაქტიკის შესახებ უწყვეტი დამოწმება უდაოს ხდის  კონსტანტინოპილის საყდრის მიერ საჩივრის მიღების უფლების ქონას.  


დიაკონ ანდრეი კურაევის პასუხი მამა გიორგი მაქსიმოვს, უკრაინის ავტოკეფალიასთან დაკავშირებით

 

(ქვეყნდება მცირედი შემოკლებით)

 

  მადლობა მამა გიორგი მაქსიმოვს, მისი ვიდეორგოლის - „კონსტანტინოპოლი და კურაევი“ გამო, ვინაიდან მომცა საბაბი, რომ კვლავინდებურად განვმარტო ჩემი პოზიცია, უკრაინის ავტოკეფალიის საკითხთან დაკავშირებით.

   მოდით, აუჩქარებლად მოვუსმინოთ მამა გიორგის.[1]

1.      საუბარი, ავტოკეფალიის მინიჭებაზე კი არ მიდის, არამედ განხეთქილების ლეგალიზაციაზე“.

  ჯერ ერთი, უკანასკნელი ოთხასი წლის მანძილზე, კონსტანტინოპოლის (და მოსკოვის) მიერ, ყოველი ავტოკეფალიის გამოცხადება, პრაქტიკულად სქიზმების ლეგალიზაციას წარმოადგენდა, რომელნიც შედარებით ადრე წარმოიქმნენ. გამონაკლისს არც კონსტანტინოპოლის მიერ, თავად მოსკოვის ავტოკეფალიის გამოცხადების ფაქტი წარმოადგენს.  

   ისტორიაში არ იყო შემთხვევა, როდესაც ცენტრალური საეკლესიო ხელისუფლება კეთილი ნებით თმობდა უკვე მის დაქვემდებარებაში მყოფ ტერიტორიას. ყოველთვის მხოლოდ იმ მიწებს თმობდნენ, რომლებიც აღარ იყო მათ განმგებლობაში. ისიც მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი ფორს-მაჟორული სიტუაცია იქმნებოდა, მაშინ „კეთილ ნებას“ გამოხატავდნენ და „საჩუქრად გასცემდნენ“ იმას, რისი შენარჩუნებაც უკვე აღარ შეეძლოთ.


მთავარეპისკოპოსი იობი (გეჩა)- არ შეიძლება ქრისტეს სხეულის გაყოფა, ის ეკუთვნის ქრისტეს, და არა მოსკოვს...”

   

   უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის მინიჭებასთან დაკავშირებით მსოფილო საპატრიარქომ თავისი ეგზარქები უკრაინაში მიავლინა, ამის საწინააღმდეგოდ,  მოსკოვის საპატრიარქომ მსახურება გაწყვიტა მსოფლიო საპატრიარქოს იერარქებთან, რაც ბოლო დროის უმთავრეს თემად იქცა, რომელიც უკრაინულ საზოგადობასა და მედიაში უყურადღებოდ არ რჩება. ამ თემასთან დაკავშირებით  არსებობს უამრავი ჭორი და არაკომპენტენტური კომენტარი. იმის გასარკევად თუ რა ხდება სინამდვილეში, ჩვენ აღმოვაჩინეთ ამ პროცესის უშუალო მონაწილე- ცნობილი მართლმადიდებელი თეოლოგი და კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს იერარქი, ტელმესუს არქიეპისკოპოსი იობი (ჟენევა, შვეიცარია). 

 

            მეუფე იობ, როგორც ცნობილია, მსოფლიო საპატრიარქომ გადაწყვიტა თავისი წარმომადგენლები- ეგზარქები უკრაინაში მიევლინა, რათა მათ უკრანის ეკლესიის სხვადასხვა ნაწილში ავტოკეფალიის მინიჭების შესაძლებლობასთან დაკავშირებით, მოლაპარაკებები და დიალოგი გამართონ. თუმცა, მოსკოვის  საპატრიარქოს მხრიდან გადაიდგა ძალიან კრიტიკული ნაბიჯი და ეწოდა ამ ქმედებას კანონიკურ ტერიტორიაზე უკანონო შეჭრა”, ამასთანავე, მოსკოვმა დაამატა მსოფლიო საპატრიარქოსთან მსახურებითი კავშირის გაწყვეტა. გააკეთეთ კომენტარი თუ შეიძლება, რამდენად მართებულია მოსკოვის განცხადებები? იყო თუ არა მსოფლიო საპატრიარქოს გადაწყვეტილება უკანონო და არაკანონიკური ?


გამოცხადება და დოგმის ენა- პროტოპრესვიტერი გიორგი ფლოროვსკი

 

გამოცდილების უცვალებელი ჭეშმარიტება შეიძლება სხვადასხვაგვარად გადმოიცეს. საღვთო რეალობა შესაძლებელია იგავური სურათებით აღიწეროს, საღვთისმსახურო პოეზიითა და რელიგიური ხელოვნებით. ეკლესია ახლაც ლიტურგიკული ჰიმნებითა და საკრამენტალური ქმედებების სიმბოლიზმით ქადაგებს, ესაა გადმოცემის, ლოცვისა და მისტიკური გამოცდილების, ქადაგებითი ღვთისმეტყველების [1] ენა, მაგრამ არსებობს სხვა, სიტყვიერი აზროვნების  (ბერძნ. Λογικής Σκέψεως), დოგმის ენა. დოგმა გამოცხადების დამოწმებაა. დოგმის სრული პათოსი ღვთაებრივი რეალობის აღმნიშვნელ ფაქტს ემყარება, მისი ამგვარი დამოწმება სიმბოლურია. დოგმა ამოწმებს იმას, რაც ხილულ იქნა და გამოცხადდა, რაც სარწმუნოების გამოცდილებაში განიჭვრიტა, ხოლო ეს მოწმობა კი გარკვეული კონცეპტებითა და განსაზღვრებებით გადმოიცემა. დოგმა ‘’ინტელექტუალური ხედვა,’’ აღქმის ჭეშმარიტებაა. შესაძლებელია ითქვას, რომ ეს საღვთო რეალობის თანმიმდევრული სურათია, ‘’ლოგიკური ხატია’’. ამავდროულად, დოგმა იმის განსაზღვრებაცაა, თუ რატომაა სიტყვიერი ფორმები დოგმისათვის ასე მნიშვნელოვანი, რადგან ‘’შინაგანი სიტყვა’’ გარეგნული გამოხატულებით იძენს ძალას. ამიტომაა დოგმის გარეგანი ასპექტები, მისი სიტყვიერი გადმოცემა, ასეთი არსებითი.

 


 ინტერვიუ მთავარეპისკოპოს იობთან (გეჩა), უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის შესახებ

 

         უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის მინიჭების მომზადების პროცესი უკვე პრაქტიკულ დონეზეა. ამან რუსეთის მართლმადიდებელი და უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (მოსკოვის საპატრიარქო) წარმომადგენლებში ბევრი უარყოფითი ემოცია გამოიწვია, მათ (ეკლესიებმა, ნ.ბ.), მსოფლიო საპატრიარქო და პატრიარქი ბართლომეოსი «პაპიზმის ერესში» და სხვა ადგილობრივი მართლამადიდებელი ეკლესიის შიდა საქმეებში ჩარევაში დაადანაშაულეს, ამის გამო ახალი, შიდა მართლმადიდებლური სქიზმაც  მწიფდება. მსგავსი აგრესიული ბრალდებები არ შეიძლება დედაეკლესიისაგან, მსოფლიო საპატრიარქოსაგან, უპასუხოდ დარჩეს. «ცერკვარიუმი»  (Cerkvarium)    მადლობას უხდის ტელმესუს არქიეპისკოპოს იობს (გეჩა), იმ მწვავე საკითხების განმარტებისათვის, რომელიც მორწმუნე მართლამადიდებელებს აშფოთებს.

 

                        მეუფე, მოსკოვის საპატრიარქო მიიჩნევს, რომ ავტოკეფალიის მოთხოვნა მხოლოდ ეკლესიის კანონიკური პრეროგატივაა და ყველაფერი  დანარჩენი  “სქიზმის ლეგალიზაციაა”, მაგრამ ეკლესიათა ყველა ბოლო ავტოკეფალია კონსტანტინოპოლისგანაა მიღებული, რაც ძალინ რთული და მტკივნეული პროცესი იყო. არსებობს კი რამე აღიარებული კანონები ავტოკეფალიისათვის, ვინ ვის უნდა მიმართოს, როგორ და როდის ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, საკითხზე ყველაზე დიდი გამოცდილება კონსტანტინოპოლშია.          


Primus sine paribus

 

                                 პრუსის მიტროპოლიტი, ელპიდოფოროს ლამბრიანიდისი                                         თესალონიკის უნივერსიტეტის

თეოლოგიის პროფესორი. 

 

თარგმნა და შესავალი დაურთო მღვდელ-მონოზონმა    ლეონიდე ებრალიძემ

 

2018 წლის 14 სექტემბრის სინოდის სხდომის N 69 ოქმით მოსკოვის საპატრიარქომ ოფიციალურად შეწყვიტა ლიტურგიისას მსოფლიო პატრიარქის მოხსენება, მსოფლიო საპატრიარქოს იერარქებთან თანამსახურება და იმ კომისიებში მონაწილეობა, რომლის თავმჯდომარე ან თანათავმჯდომარე მხარე მსოფლიო საპატრიარქოა (პარაგრაფი 1-3); ხოლო ამავე ოქმის მე-4 პარაგრაფის საფუძველზე შედგენილ სინოდალურ განცხადებაში, მოსკოვის საპატრიარქო მსოფლიო პატრიარქს ბრალს სდებს მართლმადიდებელი ეკლესიოლოგიური პრინციპების ღალატში. 

საინტერესოა, რომ კიევის ეკლესიისათვის ავტოკეფალიის მინიჭებასთან დაკავშირებულ პრობლემაზე საუბრისას, მოსკოვის საპატრიარქო იმოწმებს კრეტის კრების მოსამზადებელ დოკუმენტებს თავისი პოზიციის გასამყარებლად, მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოვს ამ კრებაში (მიუხედავად ხელმოწერისა და დაპირებისა) მონაწილეობა არ მიუღია, მათ მიერ ხსენებული დოკუმენტი კი თავად კრებაზე საერთოდ არ განხილულა და ის პროექტად დარჩა (ისევ მოსკოვის საპატრიარქოს მიერ გამოთქმული პრეტენზიის გამო). 


1996 წელს, მსოფლიო საპატრიარქოსა და რუსეთის საპატრიარქოს შორის ურთიერთობა უკიდურესად დაიძაბა, საქმე ეხებოდა მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ თავისი კანონიკური ტერიტორიისათვის (ესტონეთის ეკლესიისთვის) ავტონომიური სტატუსის მინიჭებას. მოსკოვის საპატრიარქოს პროტესტის მიუხედავად, მსოფლიო საპატრიარქომ ესტონელი მართლმადიდებელი ქრისტიანების თხოვნა მაინც დააკმაყოფილა და მათ ეკლესიას ტომოსი უბოძა. 1999 წლიდან დღემდე ეკლესიას მიტროპოლიტი სტეფანე ხელმძღვანელობს. გთავაზობთ წერილს, რომელიც აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომეოს I-მა, რუსეთის პატრიარქ ალექსი II-ს, 1996 წლის 24 თებერვალს მიწერა (მთარგმნ.).

          ,,არ ხართ სამართლიანი უნეტარესო, როდესაც ესტონელებს ფილეტიზმის საბაბით კიცხავთ. მათ, როგორც ერს, წმინდა მოციქულთა 34-ე კანონის საფუძველზე უფლება აქვთ საკუთარი ეკლესია დააფუძნონ, საკუთარ ეკლესიაშივე ჰყავდეთ ეპისკოპოსები და მათგან (ეპისკოპოსებისგან, გ.ლ.), საკუთარი მოქალაქეებისგან, პირველი (უპირატესი, გ.ლ.) გამოარჩინონ,  მით უმეტეს მაშინ, როცა ეს ხალხი (ესტონელები, გ.ლ.) უკვე თავისუფალი ერია.[1]


სექსი, ქორწინება და განღმრთობა

 

განღმრთობა და ადამიანი

მართლმადიდებელი ტრადიციისათვის განღმრთობა არა რაღაც შორეულის მოლოდინი, არამედ ყოველდღიურ ცხოვრებაში მისი გნხორციელების შესაძლებლობაა. განღმრთობაზე საუბრისას ეკლესიის მამები სულის განსხვავებულ - რაციონალურსა და გრძნობი - მხარეებს ყოველთვის ყურადღებით ეკიდებოდნენ. რაციონალური კუთხით, განღმრთობა საღვთო სიბრძნისა და ჭეშმარიტების ხედვასთანაა დაკავშირებული, რომელიც შესაქმეში ვლინდება და საღვთო მჭვრეტელობით შეიმეცნება. სულის მეორე მხარე მგრძნობელობითია, რომელიც პიროვნულ სურვილსა და ნდომას უკავშირდება და ამასთანავე შიშის, სიბრაზისა და შურის გამოვლინების შესაძლებლობას ქმნის.


ცოდვით დაცემა

 

რეზიუმეს წმ. იოანე ოქროპირის სიტყვებით გავაკეთებ. ღმერთი ეუბნება ადამიანს: შეხედე ადამ, მე მოგეცი შენ შესანიშნავი სხეული, მაგრამ მე გაძლევ შენ ძალაუფლებას, რომ შექმნა რაღაც უკეთესი, შეიქმენი შენთვის შესანიშნავი სული, აი ეს არის ის, რაც ადამიანმა უნდა გააკეთოს საკუთარი შრომით. ამიტომ, როდესაც ადამი იგზავნება ედემში, მას ეძლევა სამი მცნება, სამი და არა ერთი. პირველი მცნება: „დაამუშავე ედემის ბაღი“. ეს გახლავთ მცნება შრომის შესახებ, სამყაროს ფერიცვალების შესახებ. ნუ დაიჯერებთ ათეიზმის პროპაგანდის ზღაპრებს, როდესაც თქვენ გეუბნებიან, რომ ღმერთმა შრომით დასაჯა ადამიანი ცოდვით დაცემის  გამო, არაფერი მსგავსი არ მომხდარა. ცოდვით დაცემამდე, ადამიანის მიმართ თქმული პირველი მცნება შრომას შეეხება.


 მთავარეპისკოპოსი იობ გეჩა- Job Getcha

 

მისი მაღალყოვლადუსაღმდელოესობა ტელმესოს მთავარეპისკოპოსი იობი (ერისკაცობაში იგორ გეჩა) დაიბადა მონრეალში, (კუბეკში, კანადა) 1974 წელს, უკარინული წარმომავლობის ოჯახში.  საშუალო განათლების დასრულების შემდეგ მანიტოვას უნივერსიტეტში სწავლა ჰუმანიტარული განხრით გააგრძელა, შემდეგ თეოლოგიას სწავლობდა წმინდა ადრიას კოლეჯში (ვინიპეგი) და პარიზის წმინდა სერგის ინსტიტუტში. ამავე ინსტიტუტში 1998 წელს მიიღო მაგისტრის დიპლომი. 2003 წელს კი წმინდა სერგის ინსტიტუტისა და პარიზის კათოლიკური  უნივერსტიტის  თანამშრომლობით (კოოპერაციით) თეოლოგიის დოქტორი გახდა. 2012 წლიდან ლოენის უნივერსიტეტში (მეცა) თეოლოგიის დოქტორი ჰაბილიტანტია.

 


 პოლ ლ. გავრილიუკი Paul L. Gavrilyuk

 

   თომა აქვინელის (მინესოტა, აშშ.) უნივერსიტეტის თეოლოგიის განყოფილების, თეოლოგიისა და ფილოსოფიის მიმართულების ხელმძღვანელი. დაიბადა კიევში (უკრაინა), სწავლობდა ფიზიკისა და ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის (მოსკოვი, რუსეთი) ფიზიკს ფაკულტეტზე (1988-1993). ის იყო სსრ კავშირიდან აშშ-ში აკადემიური თეოლოგიის შესასწავლად ჩამოსული ერთ-ერთი პირველი სტიპენდიანტი. 2001 წლიდან არის Southern Methodist უნივერსიტეტის (დალასი, ტექსასი, აშშ.) პატრისტიკის დოქტორი.

დრ. გავრილიუკი ბერძნული პატრისტიკისა და თანამედროვე მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების განხრით მუშაობს. მისი ინტერესის სფერო ასევე რელიგიის ფილოსოფია, ლიტურგიკული და ეკუმენური კვლევებია.


მეუღლეობრივი კავშირის შესახებ სამარხო დადგენილება არ არსებობს!

დიაკონი ანდრეი კურაევი [1]

    

ვრცელი სამოციქულო ციტატა: “ცოლსა ქმარი იგი თანანადებსა პატივსა მისცემდინ, ეგრეთცა ცოლი - ქმარსა. ცოლი თვისთა ხორცთა ზედა არა უფალ არს, არამედ ქმარი; ეგრეთცა და ქმარიცა თვისთა ხორცთა ზედა არა უფალ არს, არამედ ცოლი. ნუ განეშორებით ურთიერთას, გარნა თუ შეთქუმით რაიმე, ჟამ რაოდენმე, რაითა მოიცალოთ ლოცვად და მარხვად; და კუალად ურთიერთასვე იყვენით, რაითა არა განგცადნეს თქუენ ეშმაკმან უთმინოებითა თქუენითა“ (1კორ. 7, 3-5). თითქოს ყველაფერი ჩვეულებრივად არის, მაგრამ თუკი ბერძნულ ორიგინალს ავიღებთ ხელში, მაშინ რუს მკითხველს რამოდენიმე აღმოჩენა ელოდება წინ (ქართველ მკითხველსაც. მთარგმნ.).  


ავტოკეფალიის გამოცხადების ან აღდგენის მიზეზები მე-20 და 21-ე საუკუნეებში

 

 

ტალმეოსის მთავარეპისკოპოსი იობი (გეჩა)

         

   მეოცე საუკუნეში მსოფლიოში მართლმადიდებელი ეკლესიის მოწყობა  სრულიად შეიცვალა, რაც რამდენიმე ადგილობრივი ეკლესიისთვის ავტოკეფალიის მინიჭებამ, ან აღდგენამ გამოიწვია. ზოგიერთ ადგილობრივ ეკლესიას, (რომლებსაც გასულ საუკუნეებში საპატიო საპატრიარქო სტატუსი  ჰქონდათ) გახდნენ რა ბიზანტიის იმპერიისგან დამუკიდებელნი, მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ ავტოკეფალია და საპატრიარქო ეკლესიის სტატუსი მიენიჭათ,  მაგრამ იმ სახელმწიფო საზღვრებში, რომლებიც კონკრეტულ გეოგრაფიულ შემოსაზღვრულობას თანხვდება. შესაბამისად, სერბეთის ეკლესიას (1920), რუმინეთის (1885 ავტოკეფალიის აღდგენა და 1925 წელს საპატრიარქოს აღდგენა), ბულგარეთის (1953) და საქართველოს (1990) ეკლესიებს, ეს (ავტოკეფალიის გ.ლ.) სტატუსი მიენიჭათ. თითოეული მათგანისთვის ავტოკეფალიისა და საპატრიარქოს სტატუსის აღდგენის უმთავრესი მიზეზი ოსმალური იმპერიისგან (პირველი სამის შემთხვევაში) ან რუსეთის იმპერიისგან (საქართველოს ეკლესიის შემთხვევაში, 1917 წელს) მოპოვებული დამოუკიდებლობა გახლდათ. თუმცა, მსოფლიო საპატრიარქოსგან ავტოკეფალიის გამოცხადება შესაბამის მოქმედებასა და ხანგრძლივ პერიოდს მოითხოვს. 


ორიგენეს კოსმოლოგია

პროტოპრესვიტერი გიორგი ფლოროვსკი

 

ორიგენეს შემთხვევა განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რადგან ისიც ონტოლოგიურ და კოსმოლოგიურ ასპექტებს ერთმანეთში ურევდა. როგორც ბოლოტოვი[1] გარკვევით აღნიშნავს: ,,ძის შობასა და სამყაროს არსებობას შორის ლოგიკური კავშირი ორიგენეს შრომებში არ გაწყვეტილა“. [2] შეიძლება დამტკიცდეს კიდეც, რომ ორიგენეს აზროვნებაში ეს ძალიან მნიშვნელოვანი ბმა მტკიცედ შეინიშნებოდა. ორიგენე, უპირველესად, კითხულობდა: ,,დასაშვებია კი, რომ ღმერთზე ვიფიქროთ და იგი შემოქმედად არ მოვიაზროთ“? ორიგენესთვის, მისი გულწრფელობიდან გამომდინარე, არ შეიძლებოდა, რომ ღმერთი შემოქმედად არ მოგვეაზრებინა. საწინააღმდეგო ვარაუდი ღვთისგმობა გამოდის, რადგან შეუძლებელია, ღმერთი ოდესმე გახდეს ის, რაც ყოველთვის არ ყოფილა. ‘’პოტენცია’’ ღმერთის არსებაში უბრალოდ არ არსებობს და მასში არსებული ყველანაირი შესაძლებლობა არის კიდეც ჭეშმარიტი.


მთავარდიაკონი იოანე ხრისავგისი

 (Archdeacon John Chryssavgis)

 

 დაიბადა ავსტრალიაში 1958 წელს, 1975 წელს აქვე დაამთავრა უმაღლესი სასწავლებელი (Scots College). ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 1980 წელს დაიცვა დიპლომი თემაზე- Byzantine Music from the Greek Conservatory of Music, შემდეგ სწავლა აშშ-ში გააგრძელა, წმ. ვლადიმერის საღვთისმეტყველო სემინარიაში (ნიუ-იორკი), რომელიც 1982 წელს დაასრულა. სადოქტორო დისერტაცია კი 1983 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტში, (დიდი ბრიტანეთი) პატრისტიკის განხრით დაიცვა.


ათენაგორა, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის მთავარეპისკოპოსი

 

1917 წლამედ შეერთებულ შტატებში მხოლოდ  რუსული იერარქია არსებობდა. მოგვიანებით, მართლმადიდებელ ემიგრანტთა ჯგუფებ საკუთარი საეპისკოპოსო იურისდიქციის მოსაპოვებლად მუშაობას იწყებენ. მათგან პირველად, 1918 წელს, ბერძნებმა შეძლეს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის სამთავარეპისკოპოსოს დაფუძნება, რაც ათენის ეპისკოპოს  მელეტიოს მეტაქსაკისის შრომის შედეგი გახლდათ.   

1930 წლის 30 აგვისტოს ათენაგორა სპირუ მსოფლიო პატრიარქ ფოტიოს II ის მიერ  საეპისკოპოსო კათედრაზე დადგინდა. ათენაგორა 1931 წლის თებერვლიდან 1948 წლის დეკემბრამდე ამერიკაში, მსოფლიო საპატრიარქოს ეგზარქოსი გახლდათ. ის ნიუ-იორკში აღსაყრდდა, თავდაპირველი რეზიდენცია კი კუნძულ ისლანდიაზე, ასტორიის წმინდა  დიმიტრის სამრევლოში მდებარეობდა.


ქრისტეს სასამართლო პროცესი: იურიდიული ანალიზი

ავტორი: ხრისტოს დერმოსიანიდისი (მოსამართლე)

 

  ქრისტეს უდანაშაულობაში დარწმუნებულმა პილატემ მისი გათავისუფლება გადაწყვიტა, მაგრამ  იუდეველები ყვიროდნენ: „ჩუენ სჯული გუაქუს,და სჯულისა ჩუენისაებრ თანა-აც სიკუდილი,რამეთუ თავი თჳსი ძედ ღმრთისა ყო.“ ეს არის  ებრაელების დღევანდელი პოზიციაც. ისინი ირწმუნებიან, რომ ქრისტემ ნამდვილად დაარღვია მოსეს რჯული და სამართლიანად დაისაჯა სიკვდილით. მაგრამ შესაძლოა ...


 აღდგომის სახარება--‘’და აღვიდა ცაში...’’

(ნაწყვეტი) 

პროტოპრესვიტერი , პროფესორი გიორგი ფლოროვსკი

 

თარგმნა გურამ ლურსმანაშვილმა

 

ბერძნულ აზროვნებას ყოველთვის ძალიან სძულდა ხორცი: ადრეულ ქრისტიანულ პერიოდში უბრალო ბერძენის მოქმედებები პლატონური ან ორფული[1] იდეების ძლიერ გავლენას განიცდიდა. საერთო აზრის მიხედვით, სხეული იყო ‘’საპყრობილის’’ მსგავსი რამ, რაშიც დაცემული სული დაპატიმრებული და შემოსაზღვრული იყო: ბერძნები უფრო მეტად წარმოისახავდნენ სრულ და საბოლოო განუკაცებლობას (disincarnation). მომავალ აღდგომაზე ქრისტიანულ რწმენას ბერძნული აზროვნების მხოლოდ შეეცბუნება და შეშინება შეეძლო. ეს უბრალოდ ნიშნავდა, რომ საპყრობილე მუდმივი იქნებოდა, რომ დაპატიმრება ხელახლა და მუდმივად განახლდებოდა: სხეულებრივი აღდგომის მოლოდინი უფრო მეტად ადგებოდა კელსუსის[2] მლიქვნელურ მოსაზრებას, რომელიც საერთო აზრის სახელით დასცინოდა ამ სწავლებას. მან ქრისტიანებს შეარქვა ‘’φιλοσωμάτων γένος’’, ‘’სხეულისმოყვარული კრებული (ap. Origen, Contra Celsum, V:14 and VII:36).


1 2 3 4 5